494,989 Works

Kur'ân Sûrelerini İslâm Ansiklopedisi'nden Okumak

Nihat Uzun
"Bize ve dünyaya kaynak" sloganıyla yayımlanmaya başlanan Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İslâm'ı doğru tanıtan ve ortaya atılmış olan birtakım yanlış oryantalistik iddiaları da tashih eden ciddi bir eser niteliğindedir. Çoğunlukla Türk ilim adamlarının telifleriyle hazırlanan Ansiklopedi, dünya çapında bir ilgiye mazhar olmaktadır. Bu makalede Ansiklopedi'nin ilk yirmi bir cildinde yer alan Kur'ân sûrelerinin tanıtımına dair bazı maddeler çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Sûrelerin tanıtımında ortaya çıkan bazı eksiklikler düzeltilmeye çalışılmıştır.

Reading the Qur'anic Chapters (Surah) Through the...

Kur'ân Sûrelerini İslâm Ansiklopedisi'nden Okumak

Nihat Uzun
"Bize ve dünyaya kaynak" sloganıyla yayımlanmaya başlanan Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İslâm'ı doğru tanıtan ve ortaya atılmış olan birtakım yanlış oryantalistik iddiaları da tashih eden ciddi bir eser niteliğindedir. Çoğunlukla Türk ilim adamlarının telifleriyle hazırlanan Ansiklopedi, dünya çapında bir ilgiye mazhar olmaktadır. Bu makalede Ansiklopedi'nin ilk yirmi bir cildinde yer alan Kur'ân sûrelerinin tanıtımına dair bazı maddeler çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Sûrelerin tanıtımında ortaya çıkan bazı eksiklikler düzeltilmeye çalışılmıştır.

Reading the Qur'anic Chapters (Surah) Through the...

Ahmed b. Hanbel'in Siyasî Otorite Karşısındaki Tavrı

İhsan Arslan
Me'mûn, hilâfete geldikten sonra devletin geleceği açısından tehlike olarak gördüğü İslâm bilginlerinin toplum üzerindeki etkisini kırmak amacıyla Mu'tezilî eğilimli imamların da teşvikiyle Mihne sürecini dört aşamada başlatmak için harekete geçti. Üç aşamada halifenin görüşlerini benimsemeyen İslâm bilginleri, dördüncü aşamada ölümle tehdit edildiler. Me'mûn'un vefatıyla bittiği zannedilen Mihne dönemi, Mu'tasım'ın hilâfete gelmesiyle farklı bir boyut kazandı. İslâm dünyasında derin yaralar açan ve kısa süreli de olsa engizisyon dönemini anımsatan uygulamalara imza atılan bu dönemde baskı ve...

Ahmed b. Hanbel'in Siyasî Otorite Karşısındaki Tavrı

İhsan Arslan
Me'mûn, hilâfete geldikten sonra devletin geleceği açısından tehlike olarak gördüğü İslâm bilginlerinin toplum üzerindeki etkisini kırmak amacıyla Mu'tezilî eğilimli imamların da teşvikiyle Mihne sürecini dört aşamada başlatmak için harekete geçti. Üç aşamada halifenin görüşlerini benimsemeyen İslâm bilginleri, dördüncü aşamada ölümle tehdit edildiler. Me'mûn'un vefatıyla bittiği zannedilen Mihne dönemi, Mu'tasım'ın hilâfete gelmesiyle farklı bir boyut kazandı. İslâm dünyasında derin yaralar açan ve kısa süreli de olsa engizisyon dönemini anımsatan uygulamalara imza atılan bu dönemde baskı ve...

Muâviye ve Hz. Osman'a Muhalefeti Ekseninde Ebû Zerr el-Ğıfârî

Ahmet Güzel
Seçkin sahâbîlerden birisi olan Ebû Zerr el-Ğıfârî'nin Hz. Osman döneminde Rebeze'ye gönderilmesi, Halife'ye yapılan ciddî tenkitler arasında yer alır. İlk iki Halife ve Hz. Os-man'ın ilk altı yıllık dönemlerinde iktidarla en ufak bir sorun yaşamayan Ebû Zerr, Hz. Osman'ın ikinci altı yıllık döneminde önce Şam valisi Muâviye'ye, sonra da Halife'ye muhalefet etmiştir. İstismara açık bir hüviyete sahip olan bu konunun tahlîl edilmesi gereken bir arka plânından söz edilebilir. Ebû Zerr'in tepkisi o dönemde görülen zengin...

Muâviye ve Hz. Osman'a Muhalefeti Ekseninde Ebû Zerr el-Ğıfârî

Ahmet Güzel
Seçkin sahâbîlerden birisi olan Ebû Zerr el-Ğıfârî'nin Hz. Osman döneminde Rebeze'ye gönderilmesi, Halife'ye yapılan ciddî tenkitler arasında yer alır. İlk iki Halife ve Hz. Os-man'ın ilk altı yıllık dönemlerinde iktidarla en ufak bir sorun yaşamayan Ebû Zerr, Hz. Osman'ın ikinci altı yıllık döneminde önce Şam valisi Muâviye'ye, sonra da Halife'ye muhalefet etmiştir. İstismara açık bir hüviyete sahip olan bu konunun tahlîl edilmesi gereken bir arka plânından söz edilebilir. Ebû Zerr'in tepkisi o dönemde görülen zengin...

İlkçağdan İslam Düşüncesine Felsefe Tasavvuru: Tanım Merkezli Bir Karşılaştırma Denemesi

Hasan Ocak
İslam felsefesinde en önemli yeri tutan Yunan felsefesi tesirinin doğrudan değil, Hele-nistik felsefe yani İskenderiye yolu ile olduğu bilinir. Miladi altıncı yüzyılın başlarında dağılan Atina okullarının filozoflarından bir kısmı İskenderiye'ye, bir kısmı Suriye'deki merkezlere gitmiş, buralarda Eflatun ve Aristoteles'i açıklayarak Hıristiyanlaşmış Yunan felsefesini oluşturmuşlardı. Bu merkezlerde önce Yunanca yazılan eserler, sonradan Süryanice ve Aramca'ya çevriliyordu. İşte İslam dünyasında tercümesi yapılan ve İslam felsefesine tesir eden eserler de ilk planda bunlardı. Yunan felsefesinin İslam dünyasına aktarılmasında,...

İlkçağdan İslam Düşüncesine Felsefe Tasavvuru: Tanım Merkezli Bir Karşılaştırma Denemesi

Hasan Ocak
İslam felsefesinde en önemli yeri tutan Yunan felsefesi tesirinin doğrudan değil, Hele-nistik felsefe yani İskenderiye yolu ile olduğu bilinir. Miladi altıncı yüzyılın başlarında dağılan Atina okullarının filozoflarından bir kısmı İskenderiye'ye, bir kısmı Suriye'deki merkezlere gitmiş, buralarda Eflatun ve Aristoteles'i açıklayarak Hıristiyanlaşmış Yunan felsefesini oluşturmuşlardı. Bu merkezlerde önce Yunanca yazılan eserler, sonradan Süryanice ve Aramca'ya çevriliyordu. İşte İslam dünyasında tercümesi yapılan ve İslam felsefesine tesir eden eserler de ilk planda bunlardı. Yunan felsefesinin İslam dünyasına aktarılmasında,...

Din Okuryazarlığı: Din Eğitimi Felsefesi Açısından Temel Bir Kavram

Ayşe Zişan Furat
20. yüzyılın ortalarından itibaren alfabe okuryazarlığı ve gelişmişlik ekseninde tartışılmaya başlanan okuryazarlık kavramı, zaman içerisinde farklı boyutlar kazanmıştır. Bir taraftan farklı olguların (bilgi, medya vs.) nasıl bilinçli bir şekilde kullanılabileceği ile ilişkili teknik bilgileri ihtiva eden, diğer taraftan da toplumların sosyo-kültürel yapılarının etkisi ile şekillenen bir kavram görünümü kazanmıştır. Okuryazarlık kavramına yüklenen anlamdaki dönüşümün bir neticesi olarak farklı okuryazarlık türlerinden söz edilmeye başlanmıştır. Bunlardan bir tanesi olarak kabul edilebilecek olan din okuryazarlığı da 21. yüzyılın...

Din Okuryazarlığı: Din Eğitimi Felsefesi Açısından Temel Bir Kavram

Ayşe Zişan Furat
20. yüzyılın ortalarından itibaren alfabe okuryazarlığı ve gelişmişlik ekseninde tartışılmaya başlanan okuryazarlık kavramı, zaman içerisinde farklı boyutlar kazanmıştır. Bir taraftan farklı olguların (bilgi, medya vs.) nasıl bilinçli bir şekilde kullanılabileceği ile ilişkili teknik bilgileri ihtiva eden, diğer taraftan da toplumların sosyo-kültürel yapılarının etkisi ile şekillenen bir kavram görünümü kazanmıştır. Okuryazarlık kavramına yüklenen anlamdaki dönüşümün bir neticesi olarak farklı okuryazarlık türlerinden söz edilmeye başlanmıştır. Bunlardan bir tanesi olarak kabul edilebilecek olan din okuryazarlığı da 21. yüzyılın...

Sahîh-i Buhârî Rivayetinde Bir Otorite: Kerîme bint Ahmed el-Merveziyye

Hasan Yenibaş
Hadis kitapları içerisinde Buhârî'nin el-Câmi'u-s-Sahîh'i en güvenilir kitap kabul edilmektedir. el-Câmi'u-s-Sahîh, aynı zamanda en meşhur hadis kitabı olma özeliliğine de sahiptir. Bu kitabın bu ilgi ve güvene mazhar olmasının en önemli sebebi, Buhârî'nin hadis ilmindeki otoritesi ve kitabını te'lif ederken takip ettiği metodudur. Bu makalede, bu eserin günümüze ulaşmasında emeği geçen önemli hadisçilerden, hicri 4-5. asırlarda yaşamış olan ve hayatını Buharî rivayetine vakfeden Kerîme bint Ahmed el-Merveziyye'nin hayatı, hadisçiliği, Sahîh-i Buhârî râvileri arasındaki yeri ve...

Sahîh-i Buhârî Rivayetinde Bir Otorite: Kerîme bint Ahmed el-Merveziyye

Hasan Yenibaş
Hadis kitapları içerisinde Buhârî'nin el-Câmi'u-s-Sahîh'i en güvenilir kitap kabul edilmektedir. el-Câmi'u-s-Sahîh, aynı zamanda en meşhur hadis kitabı olma özeliliğine de sahiptir. Bu kitabın bu ilgi ve güvene mazhar olmasının en önemli sebebi, Buhârî'nin hadis ilmindeki otoritesi ve kitabını te'lif ederken takip ettiği metodudur. Bu makalede, bu eserin günümüze ulaşmasında emeği geçen önemli hadisçilerden, hicri 4-5. asırlarda yaşamış olan ve hayatını Buharî rivayetine vakfeden Kerîme bint Ahmed el-Merveziyye'nin hayatı, hadisçiliği, Sahîh-i Buhârî râvileri arasındaki yeri ve...

Endülüs'te Hadis İlminin Gelişim Aşamaları

Mustafa Öztoprak
Endülüs'te hadisin gelişiminden bahsederken farklı şart ve özellikte üç aşamadan söz etmek mümkündür. Hadis ilminin zayıf olduğu ve insanların ona yöneliminin az olduğu birinci dönem, hadis ilminin eğitim ve öğretimiyle toplumun bütün kademelerine yayıldığı ikinci dönem ve siyasi süreçle paralel olarak ilme dolayısıyla hadise yönelimin azaldığı üçüncü dönem bulunmaktadır. Endülüs'te hadisin gelişim aşamalarında hem Mâlikî fakîhlerin hadis ilmine karşı duruşları ve mutaassıp mezhep anlayışları hem de yönetimin onlar karşısında hadis kitaplarına ve onların okutulmasına aktif...

Endülüs'te Hadis İlminin Gelişim Aşamaları

Mustafa Öztoprak
Endülüs'te hadisin gelişiminden bahsederken farklı şart ve özellikte üç aşamadan söz etmek mümkündür. Hadis ilminin zayıf olduğu ve insanların ona yöneliminin az olduğu birinci dönem, hadis ilminin eğitim ve öğretimiyle toplumun bütün kademelerine yayıldığı ikinci dönem ve siyasi süreçle paralel olarak ilme dolayısıyla hadise yönelimin azaldığı üçüncü dönem bulunmaktadır. Endülüs'te hadisin gelişim aşamalarında hem Mâlikî fakîhlerin hadis ilmine karşı duruşları ve mutaassıp mezhep anlayışları hem de yönetimin onlar karşısında hadis kitaplarına ve onların okutulmasına aktif...

Kur'ân'da Geçen (لَعَلَّ) Edatının Anlamları ve Meallere Yansımaları

Aydın Temizer
Arapçada bir edat olarak işlev gören (لَعَلَّ), Kur'ân-ı Kerîm'de 129 yerde değişik bağlamlarda kullanılmıştır. (لَعَلَّ) kelimesi buralarda, dilin imkân verdiği farklı anlamlara (tereccî, ta'lîl ve teşvik vb.) gelmektedir. Söz konusu anlamlardan ilki olan tereccî/ummak, "her şeyi hakiki mahiyetiyle bilen Allah Teâlâ'ya nisbet edilemeyeceği" gerekçesiyle müfessirlerce, "tereccînin muhatap için geçerliliği" şeklinde yorumlanmıştır. Bu nüans, bazı Türkçe meallerde yansıtılırken çoğunda yansıtılmamıştır. Buna ilaveten (لَعَلَّ) edatının (nehiy gibi) farklı manalarından bir kısmı kimi Türkçe meallerde yer alırken, kimilerinde,...

Kur'ân'da Geçen (لَعَلَّ) Edatının Anlamları ve Meallere Yansımaları

Aydın Temizer
Arapçada bir edat olarak işlev gören (لَعَلَّ), Kur'ân-ı Kerîm'de 129 yerde değişik bağlamlarda kullanılmıştır. (لَعَلَّ) kelimesi buralarda, dilin imkân verdiği farklı anlamlara (tereccî, ta'lîl ve teşvik vb.) gelmektedir. Söz konusu anlamlardan ilki olan tereccî/ummak, "her şeyi hakiki mahiyetiyle bilen Allah Teâlâ'ya nisbet edilemeyeceği" gerekçesiyle müfessirlerce, "tereccînin muhatap için geçerliliği" şeklinde yorumlanmıştır. Bu nüans, bazı Türkçe meallerde yansıtılırken çoğunda yansıtılmamıştır. Buna ilaveten (لَعَلَّ) edatının (nehiy gibi) farklı manalarından bir kısmı kimi Türkçe meallerde yer alırken, kimilerinde,...

Similarity Judgments Predict N400 Amplitude Differences between Taxonomic Category Members and Thematic Associates

Garrett Honke, Kenneth Kurtz & Sarah Laszlo
Human similarity judgments do not reliably conform to the predictions of leading theories of psychological similarity. Evidence from the triad similarity judgment task shows that people often identify thematic associates like DOG and BONE as more similar than taxonomic category members like DOG and CAT, even though thematic associates lack the type of featural or relational similarity that is foundational to theories of psychological similarity. This specific failure to predict human behavior has been addressed...

Psiko-Sosyal Bir Sorun Olarak Engelliliği Anlamlandırmada Dinî Referanslar ve Pratik Yansımaları

Abdülkerim Bahadır
İlkçağdan günümüze kadar engellilere yönelik toplumsal algı ve uygulamaların geçirdiği değişim süreci incelendiğinde, bu algı ve uygulamaların tüm olumlu gelişmelere rağmen daha ziyade engellilerin aleyhinde sonuçlar doğurduğunu söyleyebiliriz. Söz konusu olumsuz sonuçlarda, kuşkusuz ilgili dönemlerde hakim olan ideolojilerin ve kültürel değerlerin önemli etkileri olmuştur. Bu bağlamda, başta Skolastik felsefeye bağlı kaldığı dönemlerde Kilise olmak üzere, dini temsil eden kurumların ve din adamlarının belirleyici rolleri dikkat çekicidir. Tarih boyunca gündeme gelen insan müdahalesine dayalı dinsel sapmaları...

Psiko-Sosyal Bir Sorun Olarak Engelliliği Anlamlandırmada Dinî Referanslar ve Pratik Yansımaları

Abdülkerim Bahadır
İlkçağdan günümüze kadar engellilere yönelik toplumsal algı ve uygulamaların geçirdiği değişim süreci incelendiğinde, bu algı ve uygulamaların tüm olumlu gelişmelere rağmen daha ziyade engellilerin aleyhinde sonuçlar doğurduğunu söyleyebiliriz. Söz konusu olumsuz sonuçlarda, kuşkusuz ilgili dönemlerde hakim olan ideolojilerin ve kültürel değerlerin önemli etkileri olmuştur. Bu bağlamda, başta Skolastik felsefeye bağlı kaldığı dönemlerde Kilise olmak üzere, dini temsil eden kurumların ve din adamlarının belirleyici rolleri dikkat çekicidir. Tarih boyunca gündeme gelen insan müdahalesine dayalı dinsel sapmaları...

Akademik Bir Disiplin Olarak Misyoloji'nin Tarihçesi

Süleyman Turan
Misyoloji, misyon fenomenini, teorik ve pratik tüm yönleriyle ele alan, Hıristiyanlığı yayma işine yön veren prensip ve kuralların bilimsel olarak araştırıldığı ve bu doğrultuda verilerin ortaya konulduğu disiplindir. Kökleri XIII. yüzyıla kadar geri götürülmekle birlikte Misyoloji, XIX. yüzyılın sonunda otonom bir disiplin hüviyeti kazanabilmiştir. XX. yüzyılın ilk yarısına kadar daha ziyade Almanya, Hollanda, İtalya, İskandinav ülkeleri ve Kuzey Amerika'da revaç gören ve buralardaki teoloji okulları, seminerler ve üniversitelerde kendine yer bulan Misyoloji, yüzyılın ikinci yarısından...

Akademik Bir Disiplin Olarak Misyoloji'nin Tarihçesi

Süleyman Turan
Misyoloji, misyon fenomenini, teorik ve pratik tüm yönleriyle ele alan, Hıristiyanlığı yayma işine yön veren prensip ve kuralların bilimsel olarak araştırıldığı ve bu doğrultuda verilerin ortaya konulduğu disiplindir. Kökleri XIII. yüzyıla kadar geri götürülmekle birlikte Misyoloji, XIX. yüzyılın sonunda otonom bir disiplin hüviyeti kazanabilmiştir. XX. yüzyılın ilk yarısına kadar daha ziyade Almanya, Hollanda, İtalya, İskandinav ülkeleri ve Kuzey Amerika'da revaç gören ve buralardaki teoloji okulları, seminerler ve üniversitelerde kendine yer bulan Misyoloji, yüzyılın ikinci yarısından...

Bir Telif Yöntemi Olarak Tefsirde İhtisar ve Muhtasar Rivayet Tefsirleri

Şahin Güven
Bu çalışmada, öncelikle telif yöntemleri arasında önemli bir yer tutan ihtisar yöntemini ele alacak ve ihtisar faaliyetinin sebepleri ile muhtasar tefsirlerin özgünlüğü meselesi üzerinde duracağız. Daha sonra tefsirde ihtisar geleneği ve muhtasar tefsirler hakkında genel bilgi vereceğiz. Bu bağlamda ya bizzat müellifleri ya da daha sonra gelen âlimler tarafından ihtisar edilen rivayet tefsirleri ele alınıp incelenecektir. Son olarak rivayet tefsirleri üzerine yapılan ihtisar çalışmaları genel bir değerlendirmeye tabi tutulacağız.

Abridgement in Quranic Commentaries as a Method...

Registration Year

  • 2019
    494,989

Resource Types

  • Text
    494,989

Data Centers

  • Zenodo
    83,060
  • ResearchGate
    65,823
  • figshare Academic Research System
    58,504
  • Michigan State University Libraries
    29,868
  • University Library Heidelberg
    25,922
  • Classiques GARNIER
    22,366
  • RoyaltyStat Library
    21,661
  • Karlsruher Institut für Technologie
    18,882
  • University of Vienna
    18,156
  • figshare SAGE Publications
    10,668
  • Atlas of Living Australia
    6,479
  • University of Cambridge
    6,426
  • Open Science Framework
    5,059
  • ETH Zürich Research Collection
    4,934
  • Archaeology Data Service
    4,651